14. Gulan 2007

Sûre Alek’de ayeti yek, du, se, çar u penc bi vi rengi emir u ferman kiriye.

„Tu bi nave perwerdekar (Xwedê) xwe yê afirandiye, bixwinê,“,

Wî mirov ji xwinê Işk û terr (alek) afirandiye. Tu bixwine.

Perwerdekare te ye heri sexî (kerîm) bi alikariya wi bixwinin, ku bi pênusê (qelem) daye hinkirin.

Bi insana tiştê ku nizanibûn, dan zanîn.

Ji van ayetan tê zanîn, mirov ji tiştekî mutevazî çêbuye, bi hinbuna tişteki nedihat zanîn ku bi nivisana bi pênusê re û axaftina di nava temamen afrandida bu mexluka herî bi qiymet.

Di sureye rehman de ji, di ayeta 1-4an de Xwedê wisa ferman kiriye, ;

1. Xweday Mihriban,

2. Daye hinkirin xwendina quran’ê,

3. Afirandiye mirovatiye, (insanan),

4. Pê daye hinkirinê peyv û daxuyanî (yani xwedê teeela ku xwediye rehmeteki bênihahiye, di kainatede bi rehma xwe temame insanan u mexluqatan xelk kiriye u elimandiye xwendina qurane u axaftina bi hev re, bi kerema xwe daye insanan. Hat zanîn ku, ziman qiymeta insaniyeti u nasnameya mirovatiye ye.

Di sureyen rom da; Ayet 21, xwedê teâla aha ferman kiriye;

Ji ayeten xwede nin jî, afirandina erd û ezman, û cudabûna zimanen we û rengên we ye. Bêguman di vî de jî, ji zanyarara gelek ayet u ders hene.

Ji vê ayeta pîroz û mubarek tê zanin, cudabûna ziman u rengan di pişti afrandina erd u ezmanan de hatiye.

Bi vê hatinê jî tê zanîn, erd û esman, nizam û intizama di nav erd u ezman de çiqas giring u bi qimet e, tê zanîn, cudabuna ziman u rengan ji, wek wan giring u bi qimet buye, lewre ji pişti wi hatiye anîn.

Înkara ayeteki xwedê bêguman gunehkariyereki mezin e, li cem cumhuri ûlemâ inkar û kufir e.

Di sureye hôcirat de jî, ayeta 13da xwede wisa emir kiriye;

Ey gelê mirovana,

Min bêguman hun ji mêr û jinekî afirandiye, û me ji bo ku hûn hevdu nasbikin, min hûn kirine gel u (Şeâbu qebîle), bêguman, li cem xwedê baştirinê we, parastirîna we ye (teqwatirine we ye). Bêguman, xwede zana û haydar e.

Ji ve ayete ji te zanin, gerek nasnameya gelan werin dayine. Qedexekirina nasname u zimanan inkar u kufir e.

Seydaye Melle Axmede Xani di derbare ziman de wiha gotiye;

Ez mame di hikmeta xwede da,

Kurmanc di dewleta dine da,

Ger dê me hebuya ittifaqeyek

Vikra me bikira inqiyadek

Rom, erem, acem temami

Hemiyan dibun ji me ra qulami

Tekmil dikir me dîn û dewlet,

Tehsil dikir, me bi ilm u hikmet

Da xelk nebêjin, ekrat

Bê marifet in, Bê esl u binyat

Envai milel xûdan kitêbin,

Kurmanc tenê bê hesebin,

Kurmanc ne pir bê kemal in,

Ema dê yetim u bê mecal in,

Ger dê hebuya me jî xwedanek,

Ali keremek, letifi u danek,

Îlmî û hûnerû kemal û iz’an,

Şîir û Ghezel, Kiteb û Diwan

Ev cins biba li ba wi memul,

Ew neqit biba li nik wi mekbul,

Bextê me jî me re bibe yar,

Careki bibitin ji xewe hişyar

Rabit ji me ji cihan penahek,

Peyda bibitin me padişahek,

Şêrê hunera me bêt danîn,

Qedrê qelema me bêt zanîn,

Derdê me re bibîtin îlacî

Îlmî me bibîtin rewacî,

Ger me hebûya serfiraziyek

Sahîp keremek, Suxen newazek,

Ger de me hebuya padişahek,

Laqik bida xwede kulayek,

Teim buba ji bo wi textek,

Zahir vedibu ji bo me bextek,

Hasil bibuya ji bo wi tacek,

Elbette dibu ji bo me rewacek,

Xalit nedibun ev ro,

Nedibun xerabe ên deste bûm

Mehkum û âleyi u sâelek,

Mexlube tirk û tacek,

Tebiyete wan eger çi ar e

Ew ar li xelke namidar e.

Di roja zimane kurdi de, em mamosteye mezin Axmedi Xani bibir tinin u hevi dikin ku mamosteyen kurdan ji wisa zimane kurdi hez kin u reça mamosteye mezin de biçin.

Mina Axmedi Xani, Melle Axmedi Ciziri, Feqiye Teyrani Aliye Herire wek wi di pir şiir u ghezele xwe de qimeta ziman bi giringiya wi anine ziman.

Em bi rehma xwedi wan giştikan bi bir tinin.

Tevahiya gele kurd silav dikim u banga min ew e ku gele me zimane xwe hine zaroken xwe bikin.

Ew kes en ku ji bo mafen mirovan u ziman jiyana xwe feda dikin, em hem ber wan rez digirin u ji bir nakın. Serkeftine ji bo tekoşina wan dixwazin.

Ji bo bidestxistina van mafan ji, her kes bila bizanibin, bi yekiti u hezkirine çedibin.

Dem dema yekiti ye.

Civaka İslamiya Kurdistan